عاشورا سه محور دارد : 1- عقائد عاشورایی   2- اخلاق عاشورایی   3- افعال عاشورایی

برای آشنایی با اخلاق عاشورایی , باید رجوع بشود به محور عاشورا , حضرت ابا عبد الله الحسین (علیه السلام) .هر کس بخواهد با اخلاق امام حسین آشنا بشود . باید  گفت که اخلاق امام حسین دقیقا همان اخلاق نبی اکرم است ,  به دلیلی که خود پیامبر بیان کرده اند ((حسین منی و انا من الحسین))    .

شخصیتی که امام حسین (علیه السلام) از او گرفته شده , وجود مبارک پیامبر خدا (صل الله علیه وآله) است .خداوند در قرآن کریم ,راجع به پیامبر می فرماید ((انک لعلی خلق عظیم ))

آشنای با این آیه , کمک بزرگی می کند به ما برای آشنای با اخلاق محور عاشورا . پس اگر کسی بخواهد با اخلاق محور عاشورا آشنا بشود , باید با اخلاق پیامبر خدا آشنا بشود .محور اخلاقی عاشورائیان , این آیه ی مبارکه است :

((انک لعلی خلق عظیم )) این آیه یک کلمه ی مهم دارد .خلق : که این کلمه ، جمع خلق است . وفا یک خلق است، حلم یک خلق است ،احسان یک خلق است ،خلقی که شما در نظر بگیرید موصوف است به این وصف عظیم . یعنی پیامبر حلمشان عظیم بود ، احسانشان عظیم بود .

امام صادق علیه السلام فرمودند : پروردگار نبی خودش را مودًب کرد به محبتش ،یعنی زیر بنای اخلاق نبوی  که محور است برای اخلاق امام ،که آن اخلاق محور اخلاق عاشورائیان است ، محبت پروردگار عالم است .

جناب داود به فرزند شان گفتند : از آن حکمتی که به شما اعطا شده برای ما بگویید : جناب سلیمان گفت : چیزی شیرین تر ، حلوایی تر و گواراتر از محبت روی زمین نیست .

حضرت داود از فرزندشان پرسیدند : محبت چیست ؟ فرمودند (( هی روح ا... بین عباده ))

محبت روح خدا است در مقابل عباد خدا .پس کسانی که بی محبت اند ، بی روح اند . یعنی روح در آن ها دمیده نشده است .سوال پیش می آید : روح چیست ؟ مرحوم مجلسی فرمودند : روح که از کلمه ریح گرفته شده یعنی باد .در حقیقت  محبت روح خداست ، نسیمی است که شروع به وزیدن کند و منشاء حرکت و تکاپو خواهد شد .پس هر حرکتی از محبت سر چشمه می گیرد.

هر کس , بخواهد صاحب اخلاق حسینی بشود باید ابتدا صاحب محبت پروردگار عالم بشود . سوال پیش می آید :

اول اخلاق و اول مبنای اخلاقی در کر بلا چیست ؟ محبت خدای مهربان . به عنوان مثال : حرکت به سوی کربلا , با همه ی سختی که دارد , در عین حال شما وقتی مسافر کربلا می شوید هیچ احساس زحمت و سختی نمی کنید ،چرا واین از کجا است ؟ از همان روح که همین ریح الهی است .

((هو الذی ارسل الریاح بشرا بین یدی رحمه ))

اوست که ریاح را می فرستد : همراه با بشارتی که بین دو دستش می خواهد ، رحمت خدا را نازل بکند ، این حقیقت محبت است .پس اگر کسی صاحب محبت پروردگار بشود ، در حقیقت صاحب روح الهی است .

محبت از کجا به دست می آید ؟

داود نبی از پروردگار سوال کرد : من چگونه شما را محبوب خلق قرار بدهم ؟ پروردگار فرمود : نعمتهای من را برایشان بیان کن ، همین که بدانند من چه لطفی در حق آنها کردم ، محبتشان به من خدا افزایش پیدا می کند .

یک مقدار تفکر باعث متذکر شدن الطاف الهی می شود .وقتی یاد نعمتهای خدارا کردیم  کم کم بیداری دل شروع می شود . دل که متذکر محبوب شدآن وقت قلب ، سلطان وجود انسان ، تمام وجود انسان را در بر می گیرد .

قلب وقتی آرام شد , وقتی خشنود شد , نفس هم آرام می شود , کم کم وجود انسان همراه با وجود مبارک اهل بیت , مخصوصا وجود مبارک پیامبر خدا , می شود .

فلذا امام حسین کسی بود که وقتی شمر روی بدنشان نشست نفس امام در آرامش بود .

این زیر بنای اخلاق عاشورا یی است ، یعنی محبت به خدا (( احب ا لله من احب حسینا ))