عرصه فرهنگ امروز شاهد جنگ فرهنگي است. و كساني در اين جنگ پيروز ميدانند كه جهادگونه وارد ميدان شوند. عنصر اعتقاد سبب پيگيري و اراده راسخ و محكم و تلاش و كوشش خستگي ناپذير در شناختن و رصد دقيق ويژگي ها و مشخصات اين نبرد مي شود.نبردي كه از بسياري از ابعاد تفاوتهاي ماهوي با جنگ و نبرد فيزيكي دارد.

آگاهي دقيق از توانمندي ها ،اغراض و اهداف ،آرايش ها و نقاط ضعف و قدرت نيروهاي خودي و دشمن از لازمه هاي ابتدايي جنگ فرهنگي است. شناخت مخاطبان و به عبارتي بهتر قربانيان اين جنگ هم بسيار مهم است ، چرا كه بر اساس ويژگي هاي مخاطب در جنگ فرهنگي مي توان و بايد در طراحي دفاع و حمله اقدام كرد. قربانيان اين جنگ البته جوانان هستند.

مختصات جنگ فرهنگي به لحاظ اينكه غالبا غير محسوس و غير قابل رؤيت (بخصوص در ابتداي حمله) است بسيار پيچيده و تو در تو است. تشخيص آسيب هاي حمله هاي جنگ فيزيكي در همان لحظه يا تا ساعاتي بعد ميسر است اما در جنگ فرهنگي اين تشخيص شايد تا سالها به طول بيانجامد. بنابراين حتي تشخيص اينكه دشمن كجاها را هدف گرفته و از چه ابزاري و با چه قدرتي استفاده مي كند، بسيار سخت ، پيچيده و امري كارشناسانه و عالمانه است.

امروزه و پس از سالها و دهه ها مورد هجمه فرهنگي قرار گرفتن ،كارشناسان نقطه اصلي در حمله هاي دشمن را "هويت "مي دانند. هويت به معناي شخصيت ،ذات،هستي و وجود منسوب به خداوند است .

سير تحولات پس از انقلاب اسلامي به گونه اي است كه براي نوجوانان امروز يا به تعبيري نسل سوم انقلاب ترديدها و چالش هاي زيادي را فراروي آنان قرار داده است.بخشي از هويت نوجوانان و جوانان از خلا پاسخ هايي كه به پرسش هايشان مي يابند،شكل مي گيرد.

لذا درك دقيق پرسشها ، نگراني ها و دغدغه هاي آنان و پاسخگويي به آنها براي مديران و تصميم گيرندگان جامعه اهميت به سزايي دارد كه در غير اينصورت بايد آماده رويارويي با دشواري هايي بود كه از راه مي رسد و مركز ثقل آنها به عنوان بحران هويت شناخته مي شود.

بحران هويت در جامعه ي ما بخصوص از حدود 170 سال قبل (دوران قاجار) به اين طرف مسأله اي جدي شده است.مسأله اي كه به دليل عدم مواجهه ي صحيح با غرب ،فرهنگ ما را از فرهنگ برتر (مولد) به سوي فرهنگ مقلد گرانيده است.

بنابراين اگر نقطه هدفگذاري دشمن را هويت بدانيم بسيار دقيق تر مي توانيم هم به ابزار شناسي و روش شناسي نوع حمله و تهاجم فرهنگي دشمن پي ببريم و هم در ارائه راهكارها و شيوه هاي مقابله و مصون سازي موفق خواهيم بود.

براي اين كار چند مسأله را بايد مورد توجه قرار داد :

اول : رصد و شناسايي دقيق رسانه هاي بيگانه به عنوان ابزارها و بازوان عمليات دشمن .

دوم : شناخت نقاط موردهجوم رسانه هاي بيگانه از حيث افراد و محتوا.

حمله هاي فرهنگي دشمن چه قشري از جامعه ما را به لحاظ اعتقاد و سليقه هدف قرار داده و از ديگر سوي كدام يك از نگرش ها و ارزش ها و پشتوانه هاي فرهنگي ما را تهديد مي كند؟

از اين منظر شناخت مخاطب بسيار مهم خواهد بود. نظريات دانشمندان و عرصه مخاطب شناسي ما را به آنجا مي رساند كه بايد ماهيت،ذات و روش عملكرد رسانه ها به عنوان ابر ابزارهاي هجوم را به شكل دقيق و علمي فراگرفت.

مسأله ديگر شناخت دقيق مخاطب است.

تعريف مخاطب به عنوان موجودي منفعل و بي اراده كه در مقابل تزريق پيام ، مطيع و بسيار تاثير پذير است،ميراثي است از اعصار خطابه محور ،چرا كه با تولد رسانه هاي جديد در سرزمين هاي مبدع اين رسانه ها به تدريج مشخص شد كه موجود مقابل رسانه ها فاقد آن خصلت هاست. پس مخاطب امروز "پيام گير" است ، پيامگيري كه گزينشگر شده است.

بر اين اساس و با اين رويكرد لازم است تا حوزه مخاطبان رسانه هاي معاند نظام جمهوري اسلامي (با اولويت جوانان و نو جوانان) باز شناسي و باز تعريف شده و با شناخت محتواي دقيق پيام هاي آن رسانه ها بر اين مخاطبان ، راهكارهاي امروزين طراحي و تدوين گردد.

آنچه تاكنون در جامعه ما در اين زمينه انجام پذيرفته،بيشتر جنبه هاي اطلاع رساني هجوم ها و آسيب ها ، آنهم به شكل بولتن هاي محرمانه و يا با ادبياتي ديگر بصورت مقاله هاي شعاري و يا در شكل صرفا علمي بوده كه براي مجريان و کارگزاران در ميانه ميدان نبرد فرهنگي مفيد فايده نبوده است.از اينرو لازم است تا با استفاده از تجارب گذشته و با بكارگيري كارشناسان و خبره هاي ميدان تئوري و عمل در غالب كاري گروهي ضمن بررسي فراواني و ميزان تأثير نفوذ رسانه هاي بيگانه بر مردم و شناسايي آنها ،راهكارهاي مقابله با تأثيرات هجوم و مصون سازي جامعه طراحي و ارائه گردد.

آنچه گفته شد نوع نگاهی است که به نظر می رسد از اولین نیازهای افسران جنگ است .

حالا، آیا شما افسر جنگ نرم هستید؟