سلام خلق الله

اینجا به غیر از اینکه هر شب آفتابی است و از زمان و مکان عبور می کنیم ، خبرهای دیگری هم هست...!

مثلا اینجا هر روز و هر شب جنگی نسبتاً جدی در جریان است!

این روزها بودن یا نبودن ، مسأله اصلی شب آفتابی است! شاید باورش سخت باشد که پس از چهار سال اجرای موفق در تهران و سایر استانها و بعد از اقبال چشمگیر و زائدالوصف برنامه در هر اجرا از سوی عموم مردم با هر سطح و طبقه و فهم و پس از بازدید مسئولین لشگری و کشوری و فرهنگی...هنوز شب آفتابی نمی داند آیا صبح فردا را خواهد دید یا نه !

البته شب آفتابی تنها نیست ، این حال عمده فعالیتها ی فرهنگی فاخر و اثرگذار است و از اینرو به لطف خدا جبهه ای مشترک در کشور شکل گرفته !

جبهه ای که در آن سربازان و افسران بی یال و کوپال ،غریب و تنها ، بی مهمات و سلاح ، جدا افتاده از یکدیگر ،بدون پشتیبان و رها شده در خط مقدم،اما مخلص و با توکل ، با دغدغه، با جرأت ، با ایمان و با تجربه درحالی که ارتباطشان با فرمانده کل به عمد و یا غافلانه ! قطع گردیده و تنها بوسیله دستگاه بی سیم دل با وی ارتباط دارند، از صبح تا شام واز شام تا سپیده مشق جهاد می کنند.آنچه در این سطور نوشته شده حال و روز یکی از این گردان ها یا گروهان ها و یا دسته هاست.

شب آفتابی این روزها در سه جبهه متفاوت در حال جنگ است. مثلثی که هر ضلعش درصدد است تا وضعیت خود را براو تحمیل کنند.

جبهه اول : روز ، شب: جبهه داخلی

اثر فرهنگی فاخر آنگاه به دست می آید که انسان هایی عالم ،آگاه و دانشمند در حرفه ی خود، بر اساس ایده و طرحی هدف دار، بر مبنای اصول فرهنگی و دینی، با قلب هایی سرشار از عشق و ذوق به مبدأ هستی و با بهره گیری از خلاقیت و نگاهی متفاوت ، ابزار و امکانات مناسب را در خدمت گیرند.البته پر واضح است که انسان هایی اینچنین قطعا در گذر زمان و کسب تجربه از روزگار و آزمون و خطا های بسیار ساخته و پرداخته می گردند و بنابراین اساساً این فرآیند زمانبر است.

شب آفتابی اگر جزو این دسته از فعالیت ها و محصولات فرهنگی باشد ، هماره باید برای حفظ کیفیت و اثرگذاری و در یک کلام، فاخر بودن تلاش کند.

و بر این اساس، هیچگاه روی آرامش و آسایش به خود نمی بیند.

در مقام مقایسه به سینما و تئاتر اشاره می کنم . کارگردان و تهیه کننده فیلم پس از مدتی کوتاه و یا بلند و یا زحمتی ویژه، فیلمی را تهیه و تولید می کند. کارگردان پس از طی مراحل مختلف بالاخره فیلمش را به روی پرده می برد و از زمان شروع اکران دیگر برای تغییرو ارتقاء کیفیت، نه می تواند و نه می خواهد تلاشی انجام دهد. کارگردان نمایش نیز پس از طراحی و تمرین با بازیگران، نمایشش را به روی سن می فرستد.البته در طول زمان اجرا نیز می تواند براساس متن اصلی خود کیفیت کار را ارتقا دهد اما به هر حال عرصه ی تغییرات برایش بسیار محدود است.

کارگردان در شب آفتابی و برنامه هائی از این دست اما به دلیل نوع و جنس کار و ابزار، حیطه ی بسیار وسیع در تغییرات محتوایی و اجرایی و اضافه و کم کردن ابزار و روش ها و نفرات دارد.

به اینها اضافه کنید اشکلات فنی و ابزاری که غیر مترقبه است و محدودیت های ابزاری که افق نامحدود پرواز ذهن او را کوتاه و محدود می کند.

عهد و تعهد کارگردان با وجدان و فطرت خود در به عرصه گذاشتن تمام تلاش و انرژی و بضاعتش و همراه کردن عوامل و هنروران با آن و به خدمت گرفتن امکانات و ابزار های ابتدایی و انتظار معجزه داشتن از آنها ، جبهه ای است که شب آفتابی در هر روز و در هر ساعت و هر لحظه از مراحل پیش تولید و بخصوص اجرا با آن دست به گریبان است.

این جبهه اما شیرینیها و لطافتهایی هم دارد . آنجا که غیرت و عشق عوامل پا به عرصه می گذارد و محال را ممکن می کند. دیدن حال و هوای مخاطبان در هنگام بازگشت،سختی ها و جهادهای این جبهه داخلی را توجیه و قابل پذیرش می نمایدچرا که طرف معامله ،کس دیگری است.

جبهه دوم: روز، شب : مسئولین ، موءثرین و دستگاهها

جنگ فوت و فن های خاص خود را دارد . جبهه داخلی و جبهه دشمن هر کدام با مسایلی دست به گریبان است . بعضی وقت ها لشگریان از دشمن ضربه نمی خورند ، بلکه عوامل داخلی دانسته یا ندانسته سبب ایجاد رخنه و ضعف در جبهه و به تبع آن نفوذ و حمله دشمن می شوند.

ماجرای این جبهه جالب است . مشاهدات در برنامه ای مثل شب آفتابی نشان داد مردم و مسئولین از یک نظر بسیار به هم شبیه اند و این خود دلیلی دیگر است به مردمی بودن برخی از مسئولین !

آن وجه تشابه آنست که هر شب مسئولین و مؤثرین و صاحبان قدرت و نفوذ در دستگاهها مانند مردم به تماشای برنامه می نشستند و گریه می کردند و به وجد می آمدند و بعد ... می رفتند . همین ! درست مثل مردم.

اینکه این دیدن و شنیدن باری است به دوش همه ما و اینکه حجت را در این وانفسای فرهنگی بر ما تمام می کند مسأله ای است که گویا کسی به آن واقف نیست.

این نکته که البته دامن همه ی مسئولین محترم را نمی گیرد ( فقط اندکی این چنینند! ) نشانگر چیست؟

شاید ریشه در نوع نگاه و مبنا و فهم مسئولین از مقوله فرهنگ و کار فرهنگی داشته باشد.

و صد البته برداشت ها متفاوت است! یادم نمی رود که با رئیس شورای شهری صحبت می کردیم که نقد و مباحثه برسر کار فرهنگی بالا گرفت . از او پرسیدم اصلا بفرمائید نگاه شما نسبت به کار فرهنگی در شهرداری چیست؟

او گفت: اینکه مردم بدانند و بفهمندو یاد بگیرند باید شب به شب رأس ساعت 9 زباله هایشان را داخل پلاستیک بیرون از خانه بگذارند!!!

از این که بگذریم فهم از ابزار و روش کار فرهنگی هم خود مسأله ای دیگر است که بعضاً بیشتر از اصل کار تأثیر دارد. اینکه از چه ابزاری برای بیان چه محتوائی استفاده شود ؟ مستقیم مطرح شود یا غیر مستقیم ؟ و...

باور کنید همین الان هم بسیاری از این دوستان و عزیزان هنوز نمی دانند اینگونه برنامه های ترکیبی در ورای سر و صدا و جذابیتش و حجم بالای هیاهو و تغییرات لحظه به لحظه اش چیست و چه کار کردی دارد . به تعبیر دوستی نمی دانند چه چیزی در چنته دارند و به تبع آن بلد نیستند چگونه ازآن استفاده کنند.

(به اینجا که می رسم مثالهای زیادی از استفاده های مختلف از این ابزارها در ذهنم رژه می روند و کشورهای دیگر و فرهنگ های دیگر را می بینم که چه می کنند با نداشته هایشان، چه برسد به ما و داشته هایمان.)

در این کارزار، مسئولین و متولیان دستگا هها و نهاد های فرهنگی ما به چهار دسته تقسیم می شوند:

دسته ی اول : مسئولینی که می دانند و می فهمند فرهنگ و کار فرهنگی یعنی چه و خوب هم وارد میدان می شوند و عمل می کنند.

دسته ی دوم: مسئولینی که می دانند و می فهمند فرهنگ و کار فرهنگی یعنی چه ، اما خوب و درست و به جا عمل نمی کنند ودر پس عمل نکردنشان دلایل و سیاستهائی هم دارند.

دسته ی سوم : مسئولینی که نمی دانند و از فرهنگ و کار فرهنگی تعریف و تعبیر درستی ندارند و کاری هم نمی کنند، که فرصت سوزی اینجا اتفاق می افتد.

دسته ی چهارم : مسئولینی که علاوه بر اینکه نمی دانند و بلد نیستند اما در حوزه ی اجرا جلو دارند و اشتباه کاریهایشان دست خیلی ها را می بندد. حالا بد نیست مخاطب خودش به این چهار دسته امتیاز بدهد تا بدانیم چند درصد، در کدام وضعیت قرار دارند ، آن وقت اندکی تکلیفمان روشن می شود.

اگر روی سخن با دسته ی اولی باشد تازه وارد مرحله ی حمایت می شویم .

حمایت از فعالیت های فرهنگی مقوله ی دیگری است که در بی سیاستی و سلیقه ای عمل کردن و تنگ نظری و گشاد نظری ! و رابطه و ضابطه و... غوطه ور است.

در حمایت از یک اثر و محصول و فعالیت و کار فرهنگی سه مسأله را باید در نظر داشت : اول : به موقع باشد. منظورم اینست که تا فعالیت زنده است ،حمایتش کنید.

دوم: جهت دار باشد . یعنی حرکت های فاخر حمایت شوند تا مرزو فاصله بین کار خوب و کار متوسط و محصول الگو و سرآمد مشخص شود.

سوم: زماندار باشد. امروز کشت کنیم و حداقل سالی را صبر کنیم تا کشتمان به بار بنشیند. که البته می دانیم در عرصه فرهنگ یک روز معادل یک سال است!

یادمان نرود در جبهه دوم هستیم. جایی که مسئولین فرهنگی در بی نظمی در حال فعالیت و مجاهدتند. شاید انتظار من از مسئولین و متولیان این عرصه و این جبهه زیاد است . توقع داریم که این دوستان همه نخبه و کار بلد و مخلص باشند.

بله احتمالا تصور بنده غلط است...

جبهه سوم : لحظه به لحظه : صهیونست بین المللی ،عوامل خارجی و داخلی

مسأله اینجا فقط غرب و آمریکا نیست . مسأله مسئولین و حاکمان آمریکا هم نیستند . آنها وابسته اند و دست نشانده. پدر همه ی این پدرسوختگی ها صهیونیست است . هر جا ، با هر لباسی که برتن دارد و هر توجیهی بر لب. احتمالا تا امروز ساده لوحان جامعه ما هم فهمیده اند که تا آرمان و هدف و حرف مستقل و مبدأ و معاد داریم پدران (فوق الذکر) این دنیا با ما سر جنگ خواهند داشت . پس تکلیف روشن است. از دشمن انتظار دشمنی داشته باشیم.

شب آفتابی در این جبهه نیز در خط مقدم است. اینجاست که بی مهابا بر پیکر تفکر و فرهنگ دشمنان ضربه وارد می شود و پوشالی بودنشان و هم پیمان بودنشان با ابلیس به نمایش گذاشته می شود. اصلا قصد توضیح واضحات ندارم. اما سوأل اینجاست که در اتاق جنگ ما در داخل و طراحی دفاع از فرهنگ خود و حمله به دشمن، چه کسانی قرار دارند و چگونه طراحی عملیات می کنند؟

نقشه ی مهندسی فرهنگی ما در مقابل این تهاجم و در این جنگ چیست؟ چه شناسایی از دشمن داریم ؟ یادمان باشد که در وضعیت جنگ نرم هستیم و خط مقدم این جنگ و این جبهه در دل خانه هایمان است.

دشمن برای تک تک افراد جامعه ما برنامه ریزی کرده . ما برای تک تک افراد جامعه خودمان چه دفاعی مهیا کرده ایم؟

برای حمله به تک تک افراد جامعه دشمن ویارگیری دیگر جوامع بی اطلاع چه برنامه ای داریم؟

شب آفتابی یکی از ابزارها و لشگر ها یا گروهانها و یا دسته های این جنگ است . تبلیغ این برنامه ها ،تبلیغ از این جریان و حمایت از این جبهه است . چقدر کوته فکرند کسانی که هنوز مسأله تبلیغات را برای جمع شدن افراد برای تماشای یک برنامه می دانند. شعاع تر کش شب آفتابی به غیر از حاضران زیر سوله اش باید به اقصی نقاط عالم برسد . شعاع پرتاب این فکر و حرف را باید با مهندسی تبلیغات سامان و جهت داد.

امروز نخبگان واقعی و کارشناسان دل سوخته باید وارد عرصه شوند و با نقد منصفانه این گونه برنامه ها ، این حرکت را با کیفیت تر از گذشته تجهیز کنند تا بتوان از فرصتی که با مدد الهی پدید آمده نهایت استفاده را برد.

پذیرش این نقدها و نظرات منصفانه و دلسوزانه و عالمانه از سوی متولیان شب آفتابی نیز نشان هنرمندی آنان است.

جبهه سوم، جبهه ای به وسعت کره ی زمین است . برای کسب توفیق و غلبه بر دشمن و یا حداقل حفظ هویت و سرزمین خود ،کنار هم آمدن توان ها و فکر ها و امکانات بر مداری راست و قائم تنها راه ممکن است . دستگاه ها و نهاد ها و افراد مؤثر بدور از خودنمایی و دیده شدن ، بدور از لجبازی و کنار هم نیامدن ، بدور از بر چسب زدن به این و آن و دایره را تنگ کردن ، بدور از مال خود کردن توفیقات نظام و بدور از تکروی باید با کرنش در مقابل فرمانده کل در کنار یکدیگر قرار گیرند تا اندک توان و امکاناتمان به سوئی مشخص ذخیره و جهت گیری شود.

و اما حرفی هم با خودمان ورای این جبهه بندی ها:

روزی می گفتیم باید جوانها جلودار باشند و نسل سومی ها پرچم دار. اما امروز می بینیم گویا همه نسل سومی ها آنگونه که باید در تنور انقلاب آبدیده نشده اند.

جای قدیمی ترها و پنجاه و هفتی ها و سرد و گرم چشیده های انقلاب که هنوز هم در رکاب فرمانده اعظم هستند کجاست؟

چقدر خوب می شد اگرجوانها تواضع کنند و قدیمی ترهایمان پدری. جوانها آداب دان و دستگیرو پیش رونده باشند و قدیمی ترها راه را بنمایانند.

اینجا شب آفتابی است، شبی که در آن از زمان و مکان عبور خواهیم کرد...

 

والسلام علی عباد الله الصالحین

تهران

ام القرای اسلام

 

پاورقی :

1. تهران ، شهر پر ازدحامی است .

2. تیتر این مطلب را اول ، جنگ در سه جبهه گذاشته بودم .

اما بعد بر اساس فضای دوران جنگ ان را تبدیل کردم به : "می جنگیم ، می میریم ، سازش نمی پذیریم ." پیروزی در جبهه جنگ نرم و جنگ فرهنگی و یا شهادت در آن هر دو پیروزی است : "اهدی الحسنیین" .

اما جانباز شدن چه ؟