سلام، خلق الله
تابستان با موج گرمايش گرچه اكنون قدرت تعطيل كردن روزهاي ما را يافته، اما بازار خيلي چيزها را هم پررونق كرده است: مسافرت، اقتصاد، بازار مكاره و اوقات فراغت.
گرچه اوقات فراغت معطوف به تابستان نيست اما ...
سيگار ميكشيم و در انتظار حادثهاي هستيم!
سلام، خلق الله
تابستان با موج گرمايش گرچه اكنون قدرت تعطيل كردن روزهاي ما را يافته، اما بازار خيلي چيزها را هم پررونق كرده است: مسافرت، اقتصاد، بازار مكاره و اوقات فراغت.
گرچه اوقات فراغت معطوف به تابستان نيست اما از آنجا كه از ابتدا تعريف درستي از آن نشده، ابتداي تابستان هر سال مصادف است با تشكيل ستادهاي اوقات فراغت و ارائهي آمار و ارقام و تلاش همه جانبه دستاندكاران در به اصطلاح پُركردن اوقات و البته ديري نميپايد كه فراموش ميشود تا سال بعد همان موقع.
اوقات فراغت يعني چه؟ تعاريف در اين زمينه متنوع است:
- فراغت فعاليتي است كه موجب ابراز وجود و خود شكوفايي فرد ميشود.
- فعاليتي است انتخابي و آزادانه كه هر چه بخواهيم ميتوانيم انجام دهيم.
- تجربهاي دروني است كه به وضع روحي و رواني، گرايشها، شرايط و تجربهي فرد بستگي دارد.
- فراغت، آسودگي، آرامش، آزادبودن از كار روزانه، رهايي از وظائف جامعه است و جنبهي انتفاعي ندارد.
- اوقات فراغت فرصت و زماني است كه پس از به انجام رساندن كار و شغل روزانه باقي ميماند.
- فراغت سرگرميهايي است كه به هنگام آسودگي از كار عادي با شوق انجام ميشود.
- فراغت رهايي از وظائف اجتماعي، نوعي فعاليت فرهنگي و سرشتي از نوع بازی دارد.
- فراغت باعث افزايش مشاركت داوطلبانه فرد در زندگي اجتماعي ميشود.
- فراغت به معناي نياز به تفريح، آسايش و شادابي، نياز به آموزش و تعليم و يادگيري است.
- فراغت برخورداري از اختيار و آزادي انتخاب است.
ريشه اوقات فراغت البته به يونان باستان برميگردد. فراغت زماني بوده كه فرد براي تجديد قوا لازم داشته و در آن به آموختن هنرهاي جنگي و ورزش (نه با تعريف امروزي) و مواردي از اين دست ميپرداخته است. البته بعدها از آن به بي دغدغگي و راحتي تعبير شد. از حدود 100 سال گذشته تغييراتي ديگر پديد آمد. راديو بعد از جنگ جهاني اول كه مصرف نظامي داشت كاركرد فراغتي پيدا كرد به خصوص كه ارزان و راحت و فراگير بود.
بعد از آن تلويزيون آمد كه براي اسطورهسازي طراحي و آماده شده بود. تصاوير تلويزيون كار انديشيدن را راحت كردند! و آنچه قرار بود خود فرد از پيامها در ذهنش تحليل و بررسي و بعد قبول كند را يكجا برايش انجام داد!
آمارهاي تماشاي تلويزيون جالبند!
96% مردم تلويزيون دارند و هر نفر به صورت ميانگين روزانه حداقل 3/5 ساعت تلويزيون تماشا ميكند. آمار روشن بودن تلويزيون در خانه البته از اين بيشتر است.
درصد تماشاي تلويزيون توسط خانوادهها اينگونه است: سريال (80/2%)، اخبار (31/4%)، فيلم سينمايي (59/6%)، برنامه كودك و نوجوان (49/4%)، برنامهي خانواده (39%)، برنامهي ورزشي (21/1%) است.
تماشاي تلويزيون خطرات متفاوتي دارد كه يكي از آن كم كردن مشاركت اجتماعي افراد است. اين كمشدن مشاركت خود عامل بسياري از معضلات اجتماعي و فرهنگي ميشود.
اما راديو را حدود 81% مردم بطور ميانگين روزانه 86 دقيقه استفاده ميكنند و البته اصليترين كاركرد آن هم سرگرمسازي است.
كتاب هم براي اوقات فراغت است. اول رمان كه براي جذب تودهاي طراحي شد، براي مصرف كوتاه مدت كه فرد بخواند و كنار بگذارد و برود سراغ بعدي. مطالعهي روزانه، حدود 8 دقيقه در روز است (برخي آمارها كمي از اين بيشتر است) كه ميشود 4 كتاب در يك سال. بعد از آن هم روزنامه است كه باز هدف اصلياش سرگرمسازي و پركردن اوقات فراغت است.
البته سالهاست اينترنت هم به اينها اضافه شده، گرچه طراحي اوليه آن كاربرد نظامي در ارتش آمريكا و سازمان سيا داشت. اما امروز فراگيريش را مديون كساني است كه از اين موضوع بياطلاعند و يا مجبورند از آن استفاده كنند. زمان استفاده از رايانه توسط فرد كه بيشترش را مديون جستجوي كاربران در اينترنت است نيز خود عامل كاهش مشاركت عمومي افراد است. و اين مسأله علاوه بر خسارات اجتماعي باعث رشد افسردگي در بين نوجوانان و بخصوص جوانان جامعه است و باز طبق آمارها دو سوم از زمان آزاد جوانان ايراني به شيوهي غيرفعال گذران اوقات فراغت اختصاصي دارد. براي تحليل و تحقيق بيشتر در اين موضوع لازم است تعريفي جامعتر، از اوقات فراغت داشته باشيم.
اوقات فراغت: به مجموعه ساعاتي از بيداري فرد در طول يك شبانهروز اطلاق ميشود كه فرد پس از انجام تعهدات شغلي، اجتماعي و خانوادگي در اختيار دارد و ميتواند از روي ميل و رغبت به طور آزادانه و با اختيار به تدبر و فكر و برنامهريزي براي رشد روحي و معنوي پرداخته و خود را به فعاليتي فردي يا جمعي مشغول نمايد.
مي دانيد اكثر استفادهكنندگان از برنامههاي فراغتي، نوجوانان و جواناناند (بين 10 تا 24 سال) و متوسط زمان استفاده در ايران 90 روز است. اين يعني 22% عمر يك فرد ...!
اصلاً آيا بايد اوقات فراغت را پُر كرد؟
تعريف و تعبير عاميانه علمي (كه متأسفانه برخي از متوليان و رسانهها هم همين نگاه را دارند) البته همين است و طبيعي است كه با تعريف غلطي كه از آن دارند و اشاره كرديم، اصليترين راه را برگذاري و مضاعف نمودن كلاسها و برنامههايي ميدانند كه به واسطه آن وقت جوانان پر شود. نگاه اكثر والدين نيز البته همينطور است و اين ميشود بستري تا تعريفهاي جهاني اوقات فراغت بر جامعهي ما حاكم شود و كاركردهاي غيربومي آن مورد توجه قرار گيرد.
والسلام علي عبدالله الصالحين
پاورقي:
1. اين روزها و اين سالها اوقات فراغت مسألهاي فراگير و مبتلا به است. گرچه براي بعضيها شايد جذاب نباشد ... اما درونمايه و عقبه آن بسيار مهم است.
اميدوارم دوستانم با تأمل در موضوع و مشاركت در مباحث اين دو قسمت به سهم خود تلاشي در غناي فرهنگمان بنمايند.
2. عنوان اين بحث، پس از مطالعه قسمت دوم بيشتر ملموس و مفهوم خواهد شد.
3.این روزها در پروژه "شب آفتابی "هستم . برنامه ای ترکیبی از همان دست فعالیت هایی که همواره رسالت گسترش آن را به عنوان ابزاری نو و بومی در انتقال پیام ،برای خود مهم می داشته ام . یادداشت هایی در این باب را در "فرمایشات دیگران " بخوانید .
سلام خسته نباشید .
نام:محمد فرشادفرد | شنبه ۶ آذر ۱۳۸۹ | ۱۳:۴۸:۵۵سلام دقیقا همینطوره که نوشتین.دقایق جوانهای مملکت لحظه به لحظه به فنا می رود و مسیولین امر نمی دانند چه بکنند و به حرف کسی هم گوش نمی کنند. اقای ملتجی ایا اینها در اثر سیاست زدگی است؟یا غفلت موثران است ؟یا مسخ شدن جوانان؟
نام:رسا | پنجشنبه ۲۱ مرداد ۱۳۸۹ | ۸:۰۵:۲۴سلام مطلب خوبي بود.اوقات فراغت مطلبيه كه از لحاظ نظري و آماري خيلي بهش پرداخته ميشه، ولي متأسفانه در مقام عمل خيلي كم كار كرديم. شايد يه دليلش به خاطر اينه كه از لحاظ نظري درست بحث نشده و آسيب شناسي نشده و يه دليل ديگش هم اينه كه استراتژي خاصي در مواجهه با اين امور نداريم. درست در آستانه تابستون كه ميشه بازار اوقات فراغت هم مثله بستني!!! داغ ميشه و بعد هم دوباره تا تابستون بعدي رها ميشه...
نام:مقداد | شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۸۹ | ۱۹:۴۴:۲۲امروز چه کار و حرکت ما بازیچه دست استعمار و مدیران عالم نیست که اوقات فراغت از ان جان سالم به در ببرد!.انها برای ثبات و تداوم مدیریت و سلطه بر عالم بر روی تمام نکات و ظرایف فرهنگ و سیاست و اقتصاد ما فکر کرده اند و برنامه داده اند و اعمال کرده اند تا ما بدون فکر همان مسیر را برویم.بر طبق نقشه دقیق انها اوقات فراغت یعنی زمانی که انسانها در شکل تفریح قطعه ای از پازل انها باشد و همانی را بکند که انها بخواهند. تا وقتی هم که بزرگان ما سرشان در سیاست چاق می شود انها مسیرشان را به راحتی طی می کنند.
نام:کاظم زاده | شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۸۹ | ۰:۳۳:۰۱سلام شما از اینترنت انتقاد می کنید و می گید موجب افسردگیه،پس چرا خودتون استفاده می کنید؟ابته به نظر من این کار خوبیه و مهمترین مساله در اوقات فراغت باید شادی و تفریح سالم باشه برای جوونها
نام:زراعت کار | شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۸۹ | ۰:۲۵:۳۹\سلام اقای ملتجی امیدوارم موفق باشید.ایام ماه شعبان را بر شما تبریک عرض می کنم و در جوار بارگاه امام رضا دعاگوی شما هستم.
نام:جواد زاده | يكشنبه ۱۰ مرداد ۱۳۸۹ | ۱۰:۰۹:۵۲بنام خدا دیدگاه شما به مسایل مثل استادتون (ی.م)همواره انتقادی است.البته منتظر بخش دوم مطلبتون می مونم تا بعد نظر نهایی ام را ارایه کنم.!
نام:ن.ناهیدی | شنبه ۹ مرداد ۱۳۸۹ | ۷:۱۴:۵۱سلام امارها قابل توجه بود.امیدوارم مسیولین امر فکری بکنند اما از انها مهم تر خود خانواده ها هستند که باید مدیریت و نظارت کنند و این خود جوانها هستند که باید به فهم و خود شناسی لازم برسند.به هر حال پرداختن حضرتعالی به این موضوع که دیگران توجه لازم را به ان ندارند اسباب دلگرمی است. موفق باشید
نام:صادقی | جمعه ۸ مرداد ۱۳۸۹ | ۲۲:۳۷:۲۴سلام (1-اما درونمايه و عقبه آن) وازاین بدترونابودکننده ترنفوذتکنولوزی امروز که هنراسلامی را به تباهی میکشدوحکمت منطوی آن رامحجوب کرده یابه فراموشی سوق میدهد.باحیات مجددتفکروحکمت انسی هنراسلامی احیاخواهدشدواین به طلب شماولطف الهی بازمیگردد.لازمه ظهورلطف الهی تمنای هنرمندان وطلب آنهاست واین تمنا درهنرآماده گرانقلابی تجلی میکندنه درهنرافیون زده بزمی وعرفان تجددزده خانقاهی که با جهاداصغرواکبرحقیقی بیگانه باشد. امیددارم حق سبحان شما رادرشب آفتابی بیش ازبیش یاری نماید "یارباقی دیدارباقی"
نام:علی هادی | پنجشنبه ۷ مرداد ۱۳۸۹ | ۷:۰۷:۲۲سلام به قول مرحوم سید حسن حسینی: پاییز می گذشت-در کوچه های سبز-ما سوت می زدیم!
نام:سید مجید صالحی | چهارشنبه ۶ مرداد ۱۳۸۹ | ۲۳:۱۴:۰۵با سلام امیدوارم موفق باشید. بر اساس تعریف شما مساله تفکر و تامل در باب اصل زندگی و هدف خلقت و اینکه چه باید کرد هم جزو اوقات فراغت محسوب می شود و این زاویه ای جدید است اما اکنون چقدر این تعریف کاربرد دارد؟
نام:حسینی | سه شنبه ۵ مرداد ۱۳۸۹ | ۱۹:۴۱:۱۷سلام خیلی خوب بود .موفق باشید وحید اقا
نام:سعادت | سه شنبه ۵ مرداد ۱۳۸۹ | ۶:۱۷:۳۹سلام اقای ملتجی ما از طریق یکی از بچه های دانشکدمون با سایت شما اشنا شدیم.از حرفها و نوع نگاهتون هم استفاده می کنیم و حتی در بورد هم می زنیم.یکی از دغدغه های الان ما اینه که چه باید کرد.در این اوضاع فرهنگی کدام نسخه شفابخش است؟ در این باره هم وارد بحث جدی شوید.با سپاس
نام:فاتح | دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۸۹ | ۴:۳۱:۲۲سلام واقعا درست و به جا گفتین.چون همه دنبال پر کردن وقت جوانها هستن به هر قیمتی مثل سریال فاصله ها تا از دست اونها راحت بشن.چه کسی و کجا دنبال ارزش گذاری برای وقت جوانهاست؟مطلب خوبیه.باز هم ادامه بدین.خدا یاورتون
نام:شهیدی | دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۸۹ | ۴:۲۶:۵۶برام جالبه چرا باز هم به تلویزیون گیر دادین.اینقدرها هم که شما فکر می کنین تاثیر گذار نیست.امروزه رسانه های خارجی از طریق ماهواره خیلی بیشتر اثر گذار هستن.لطفا به اون بپردازین.متشکر و ممنون
نام:سرباز | دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۸۹ | ۴:۲۲:۰۹این تعریف شما از اوقات فراغت خیلی خاص و ویژه و متفاوت بود.با این حساب بعضی ها اصلا اوقات فراغت ندارن و بعضی ها همیشه در فراغتند.
نام:ن.م | دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۸۹ | ۴:۱۷:۱۳سلام اوقات فراغت شاید لازمه ای بر یک شروع خوب باشد حال باید دید این شروع چه استارتی نیاز دارد و بهترین وقت یک استارت در همین اوغات فراغت است چون در جامعه ای که به گفته ی استادم زندگی گوسفند واری است مدام جوان را به امری اجباری از قبیل تحصیل یا ازدواج مشغول کرده اند پس تنها وقت خالی همان اوقات فراغت است .التماس دعا
نام:امید محمدیان | يكشنبه ۳ مرداد ۱۳۸۹ | ۷:۲۷:۲۱سلام وحید جان به نظر میرسه چنانچه افراد بتونن اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت داشته باشند و برنامه ریزی هایشان را بر اساس این سه نوع هدف بنا سازی کنند قادرند اوقات فراغتشان را به بهترین و جذابترین نحو مدیریت کنند و حتی از تخمه خوردن و فیلم دیدن هم در راستای بهبود ارتباطات و غنی سازی زندگی بهره ببرند چرا که این دو فعالیت به عقیده بعضی ها کم مایه، می تواند به صورت ارادی انتخاب و جهت دهی شود
نام:کیمیا | پنجشنبه ۳۱ تير ۱۳۸۹ | ۲۰:۰۴:۴۳سلام بر برادر ارزشی جناب اقای کردمیهن دلم براتون تنگ شده و هر شب در نماز شبهای باحالم !شما را دعا می کنم به خصوص اینکه polبراتون برسه. ملتمس دعا
نام:وحید ملتجی | سه شنبه ۲۹ تير ۱۳۸۹ | ۴:۱۷:۱۴سلام بر همه دوستان و ممنون از پیامهاتون. تیتر انتخابی را بعضی ها متوجه نشدن که چه ربطی به موضوع داره....اولین ربطش همین بی ربطیشه!اوقات فراغت خودش در اوج بی ربطیه.دوم اینکه کمی حوصله کنید در بخش بعدی عرض خواهد شد .
نام:وحید ملتجی | سه شنبه ۲۹ تير ۱۳۸۹ | ۴:۱۴:۱۷سلام. به نظر من تمام عمر ما (طبق بعضی تعاریف بالا) وقت فراغت است. چون ما آزادیم در طول عمر با انتخاب خودمان آنگونه که میخواهیم زندگی کنیم و هر کاری که دوست داشته باشیم انجام بدهیم. البته آخر وقتی میگویند عمر انسان فاصله یک اذان تا نماز است تازه وقت کم هم می آوریم چه رسد وقت اضافه پیدا کنیم یا وقت فراغتی. البته انسان باید زمانی را برای تفریح یا خلوت با خویشتن در برنامه زندگی اش پیش بینی کند. اما این هیچ نیازی به اوقات فراغت با تعاریف فعلی ندارد. خلاصه به قول استاد عزیزمان زندگی باید مثل یه پازل طراحی بشه و تمام قطعاتش درست کنار هم قرار بگیره تا همه چیز ان شاالله درست بشه. همین!
نام:وحید پیریم('x) | دوشنبه ۲۸ تير ۱۳۸۹ | ۲۲:۱۵:۰۶ما دیدیم/چه باید کرد اخوی/
نام:مجتبی روانان | دوشنبه ۲۸ تير ۱۳۸۹ | ۱۹:۱۸:۲۲سلام خدا قوت دغدغه قابل ستایشی است اگر چه که برای مسئولین لازم تر است تا ما که دستمان به جائی نمی رسد قسمت اخر بحث(حاکم شدن دیگران بر این مساله به دلیل بی برنامگی ما )را بیشتر باز کنید مسئله مطلب شفاف تر میشود مطلب قابل تاملی بود به امید دیدار
نام:داستانپور | يكشنبه ۲۷ تير ۱۳۸۹ | ۱۹:۳۳:۴۶سردارجون؛سلام،ما درگيرميدان عملىاوقات فراغت بيش ازده هزارجوون تهران وكرجيم، ماروتونمازشبات فراموش نكن;-)
نام:حسن كردميهن | يكشنبه ۲۷ تير ۱۳۸۹ | ۱۳:۳۸:۲۸سلام خدا قوت طبق تعریف شمابه نظر من چگونگی پر کردن اوقات فراغت بستگی به خود فرد و در مرحله بالا تر ارتباطاتی که شخص با اطرافیان داره و باز هم بالا تر از اون برمیگرده به جامعه ای که شخص توش زندگی میکنه. فراغت ميتونه هم سازنده باشه و هم مخرب خدا به دادمون برسه کاشکی عمرمون رو تلف نکنیم و بتونیم حتی روی تک تک ثانیه هامون هم برنامه ریزی کنیم. چاکر وحید جون!!
نام:حٍس خام | شنبه ۲۶ تير ۱۳۸۹ | ۱۰:۴۱:۲۸